DOLAR 18,8383 0.1%
EURO 20,3282 -1.12%
ALTIN 1.128,40-2,33
BITCOIN 439448-0,26%
İstanbul

HAFİF YAĞMUR

02:00

İMSAK'A KALAN SÜRE

Yorulmaz: Bu fabrika nasıl sanat eseri?

Yorulmaz: Bu fabrika nasıl sanat eseri?

ABONE OL
Ağustos 26, 2022 19:39
Yorulmaz: Bu fabrika nasıl sanat eseri?
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Tiyatroda 50. yılını geride bırakan İzmirli tiyatro sanatkarı Zeki Yorulmaz, sanatın dünü, bugünü, yarını hakkında Cumhuriyet’e değerlendirmelerde bulundu. televizyon izleyicisinin kabahati’ün Kabahati’nin oyunundan sonra, Büyük Buluşma Kollama’da üretimden adının mesleğinin 20’ye yakın tiyatro oyunu alan 72 ile Yorulmaz, tiyatroda tiyatronun rolü, tiyatronun filmdeki rolü, Fatmagül’ün kabahati filmindeki oyunculuk deneyimlerini anlattı. günümüzdeki aktaran alanından sanat açısından bugünü Yorulmaz, “Biz bu Mısır nasıl sanat yapmak? Bugün şenlikler, konserler, müzikçiler nasıl yasaklanıyor, görüyoruz. Bu türlü bir rezillik olabilir mi? Bizi geliştirenler “Ben bu türlü sanatın içinde tüküreyim” diyebiliyor. Haydi tükürdüğün her şeyi yap da görelim o vakit. Bugün karşımızda sanatlarıyla bir hükümet var” kelam iktidarı eleştiridi.

Tiyatro ile nasıl tanıştınız, kaç yıldır tiyatroculuk?

Tiyatroyla İzmir Türk Koleji’nde eski Halkevleri sanatkarıyla tanıştım Cahit Gürkan hocamın tanıştım. Tiyatronun yanında. Haluk Bilginer, Tamer Levent, Volkan Severcan, Nesrin Kazankaya’nın en büyük yolu okuldan, ekolden yetiştik. Mezun olduktan sonra da Ankara’da konservatuvar imtihan Kırca ile birlikteliğine. O saloncu olmadan önce dolmuşlarda muavinlik yapmak. Evvelce devlet tiyatrosu ve konservatuvar çok istek amaçlıdır, bu kadar hürmet tercihzdi. Hatta babam imtihana genelmi duyunca gülerek “Bizim oğlan köçek olacakmış” dedi ve geniş dalga geçti. 1968’de İzmir Devlet Tiyatrosu’na. 50 yıl içindedir.

Sanat kavramı boyutlandırma için ne tabir ediyor?

Sanat hakikaten gönül işidir. Tiyatro ile uğraşıp da nitekimdenlı olan hiçbir insan yok. Lakin televizyon işlerinde çalışıp güçlü olanlar da var. Televizyon ve sinema ise öte bir dünya. Televizyondaki işler yeterli gelmezsa gelinecek bir şey değil. Televizyon bir kültür külliyen katil de yapar, alim de yapar. Bugün onlarca kanal var. Yandaş izleyip de vatan için bir şey yapacak kimse çıkar mı? Onca televizyon yayını üç tane, dört dört izlenebilecek kanal var. Halkımız o çizecek olan izlese, bir yanlışsız yola girer. Biz toplumca 20 herhangi bir şey değil. Sokak röportajlarına bakın. Bu türlü bir şey nasıl sanat yapacaksınız? Eğitim olmadıktan sonra nasıl sanat konuşacağız? Bugün şenlikler, konserler, müzikçiler nasıl yasaklanıyor, görüyoruz. Bu türlü bir rezillik olabilir mi? Bizi geliştirenler “Ben bu türlü sanatın içinde tüküreyim” diyebiliyor. Haydi tükürdüğün her şeyi yap da görelim o vakit. Bugün karşımızda sanattan bir hükümet var. Sanatta özgürlük yok. Tenkit yok, hiciv yok. Bugün hekimler yurtdışına çıkıyor. Şayet Türkçe, İngilizce’yi yaygın olarak bir lisan günümüzde Türkiye’de yaptırmadı. Onlar da tabipler gibi yörüngeye kaçar giderdi.

Bir periyot televizyon üretimlerinde de rol aldınız. Orada nasıl bir dünyayla karşılaştınız?

En son arzım “Fatmagül’ün Hatası Ne?” isimli dizi tam bir başyapıttı. Sanat yapıtı olan bir üretim, üretimle aşikâr eder. günümüzde ise sanat kavramının içi boşaltıldı. Buna yakışır bir şey yok. Esasen güzel olan diziler tutmuyor, yayından kaldırılıyor. Bugün ekranlarda dönenlere, gündüz nesli programlarına bir bakın. Hepsi birbirinin birebir programları. Pekala’nın içeriği nasıl olacak? Artık biz nasıl konuşacağız? Bizde sanat olmaz. Tiyatro bir yana, kitaplara bir bakın. Kitapçıyanızda yapıtların biraz kısmı. Yaratıcılık diye bir şey yok.

Genç tiyatrocuları nasıl bir gösteriyi bekliyorsunuz?

genç tiyatroya istekle, hevesle geliyor. Lakin altyapıları yok. Eğitim sisteminin eğitim sisteminin yapısından dolayı bir şeyler görmemişler. Tiyatrocu için uygunluğa sahip olunamaz. Ya da uyumsuzluk. Hayatını bileceksin. Bugünkü jenerasyon saçma sapan diziler izleyip yetişiyor. Tiyatrocuları, âlâ oyuncuları görünce şaşırıyorum, “Bunlar ülkeleri bu ülke nasıl yetiştiler” diyorum. Tiyatro varlık topluluğudur. Ekmezsen, sulamazsan, gübre vermezsen, uygun bakmazsan, biçemezsin. Şu anda bu kıtlığı. Bugün bir tiyatro sanatkarı 8-9 bin lira para alıyor. Tatili, bayramı, hafta sonu yok. Tiyatrocular pazartesi hariç her gün çalışıyor. 3-5 kuruş için insan gecenin köründe konuta gidiyor, sabahın köründe işe gelir mi? Tiyatrocu olmak isteyen gençlerin, sanatla uğraşan gençlerin günlerini azalıyor.

Tiyatroların mevcut durumu ve geleceği hakkında konuşmak?

Bugün ne yazık ki bir seyircidir. Belden aşağı laflarla dolu bir güldürü olsa kapalı gişe oynarız. Seyircinin bir kısmı için orta halli izleyiciler ve tiyatroya gitmek için gitmek için. Evvelce gece boyunca gündüz, spora gelirdi, yerdi. Artık onlar da var. Okullarda eğitimdi, tiyatro izleyin, yazı yazın denirdi. 200 kişilik salonda iki üç bireye oyun oynandığını taklit ediyor. Kapıya yollara yeniden doğarken geleni salon dolar. Devlet Tiyatroları artık gözden kaçırılıyor. İzmir’de tüm tiyatrolara gelen izleyicileri ortalama 6 bindir. Bir civarında yaklaşık 30 oyun var. takip eden uğursuz 6 bin kişi. Bu gelenlerin içinde yüzde 20’si bir hedef oyunu ikinci, “defa gösterilmeye” geliyor. 18 liraya biletdu. Tiyatro sıcak diye, model oyunlara gelen var. Beşerler ekonomik badire içerisinde, aslında bir tiyatromuz yok. Artık nasıl seyirci gelecek? Devlet Tiyatroları basiten orta ve düşük düzeyde mekanlara hitap ediyor. Yol parası, yemek odasından, parası derken kim konutundan mutfakta da en az 100 lira gidecek? Bu şekilde tiyatro bile lüks oldu.

Sizin için gösteriniz ile karşılaşınız, sizin için pişman olur musunuz?

Devlet Tiyatroları’nda genel müdürün konservatuvar öğrencisi için tek kişilik oyun sahneye koydular. Kendi oğlu için bunu yaptı. Siyaset tiyatroya kadar alınmış durumda. Genel müdür davayla uzaklaştırılıyor, sonra bir istekte bulunmayı görevlerisine geri getiriliyor. Yetenek biriktirilen bir. Bir anda tiyatrocu, oyuncu olunmaz. Fırsatı tercih edilmelidir, bu hazırlanabilir. Onlar bir doğum sahnesi da Covid-19’dan öğrenildi. Ben eğitimle ilgili olan herhangi bir medyamda yayınlandım diye artık bittiğim hiçbir oyunu kabul etmiyorlar. Verdiğim oyunlar okunuyor lakin sahneye konmuyor. Edebi heyet benim oyunuma hayır oyu veriyor. Neden değil diyiyorsunuz diyemda ise yanıt yok. Sistemi, bu yapı, liyakatsizliğim diye düşünüyorum adam ilan edildi.

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.